Optymalizacja – nowe rozwiązania inżynierii ruchu

Miejski Zarząd Dróg w Bielsku-Białej przeprowadził dogłębną analizę w zakresie możliwości uruchomienia tzw. „buspasów” oraz „śluz autobusowych”, jako narzędzia upłynniającego ruch autobusów komunikacji miejskiej.

Wprowadzenie buspasów na terenie miasta Bielska-Białej (w kluczowym korytarzu ITS), celem przyśpieszenia pojazdów komunikacji miejskiej przy jednoczesnym zapewnieniu płynności uczestników ruchu poruszających się na sąsiednich pasach ruchu oraz na wlotach podporządkowanych skrzyżowań, budzi dużą obawę z uwagi na istniejący przekrój drogowy (układ 2+2), w tym krótkie odcinki między skrzyżowaniami oraz krótkie pasy prawoskrętów/lewoskrętów (w newralgicznych miejscach).

Wprowadzenie zmian w organizacji ruchu (pod kątem wydzielenia buspasów) technicznie nie koliduje z pracującym systemem ITS. Zagrożenie występuje natomiast na płaszczyźnie optymalizacji ruchu szczególnie w godzinie szczytu komunikacyjnego (a o takim mowa). Niezależnie od przyjętego rozwiązania tj. całkowite wyłączenie z ruchu jednego z dwóch pasów dla pojazdów komunikacji miejskiej – skutek paraliż komunikacyjny w centrum, czy nawet z czasowym dopuszczeniem na wydzielonym buspasie np.: pojazdów 1+2 i TAXI w godzinach szczytu komunikacyjnego (przykład z Rzeszowa – nieskuteczna segregacja ruchu, problem egzekucji oraz edukowania przyjezdnych) nie znajdują przełożenia na problematykę punktowego usprawnienia płynności w komunikacji miejskiej w Bielsku-Białej.

Problematyka ta dotyczy w zasadzie przeplatania się (w kilku newralgicznych miejscach układu drogowego w centralnej części miasta) pojazdów komunikacji miejskiej z potokami pojazdów osobowych poruszających się w tym samym kierunku i/lub blokujących pas skrętny. Po przeprowadzeniu analizy rozwiązań inżynierii usprawniających ruch transportu miejskiego pod kątem przedmiotowej problematyki, właściwym wydaje się rozwiązanie polegające na wprowadzeniu tzw. pasów grzecznościowych (niekonwencjonalne rozwiązanie polegające na oznakowaniu odcinka drogi oznakowaniem poziomym i pionowym). Miejski Zarząd Dróg posiada na ten cele przygotowany projekt zmiany w organizacji ruchu, który po pozytywnym zaopiniowaniu przez Policję i zatwierdzeniu przez Wydział Komunikacyjny UM można byłoby wprowadzić pilotażowo na okres kilku miesięcy. Dzięki stałemu monitoringowi CCTV w ramach ITS po okresie obserwacji (okresie badawczym) zostaną sformułowane wnioski końcowe wprowadzonego rozwiązania.

Rozwiązanie mało inwazyjne, stosunkowo szybkie w realizacji jednak wymagające odpowiedniej edukacji mieszkańców naszego miasta.

Przepuść bus.

Przeprowadzona analiza na podstawie rozwiązań wdrożonych w innych miastach pokazuje, że buspasy i śluzy autobusowe funkcjonują jako rozwiązania upłynniające ruch komunikacji miejskiej w miastach, w których wdrożony został system ITS. W części analizowanych miast, np. w Olsztynie na wydzielonych buspasach zamontowane zostały dodatkowe sygnalizatory umożliwiające płynne włączenie się do ruchu autobusów na najbardziej zakorkowanych skrzyżowaniach. Jednocześnie analiza pokazuje, że w referencyjnych miastach buspasy powstały przede wszystkim na głównych drogach wjazdowych do centrum (jako odrębnie wybudowane dodatkowe pasy ruchu dedykowane wyłącznie komunikacji publicznej), natomiast w ścisłych centrach miast buspasy tworzone są w ramach istniejących ciągów komunikacyjnych (ograniczenie ruchu indywidualnego z dwóch pasów ruchu do jednego). Działania te są spójne z prowadzoną polityką transportową miast – ograniczenie ruchu indywidualnego w ścisłym centrum miasta, rozwój sieci komunikacji publicznej, wprowadzenie wyższych opłat za parkowanie w strefie centralnej (przykład Krakowa, Warszawy, Poznania).

Przykładowe rozwiązanie „śluzy autobusowej” – Tychy:

Buspas.
Znak informacyjny.

W wyniku analizy wytypowano 7 lokalizacji, w których byłoby możliwym wdrożenie śluz autobusowych:

1. Ul. Warszawska – wyjazd z dworca PKS

Zastosowanie oznakowania poziomego – śluza autobusowa umożliwiająca płynny wyjazd z przystanku autobusowego „Warszawska Dworzec” oraz z dworca PKS na lewy pas (prowadzący do skrętu w ul. Wałową). 

Ul. Warszawska buspas.

2. Ul. 3 Maja – włączenie w lewoskręt w ul. Wałową

Zastosowanie oznakowania poziomego – śluza autobusowa umożliwiająca płynny przejazd z prawego pasa w ciągu ul. 3 Maja (dla autobusów skręcających z ul. Piastowskiej) w lewoskręt do ul. Wałowej.

Ul. 3 Maja buspas.

3. Ul. 3 Maja – włączenie w lewoskręt w ul. Piastowską

Zastosowanie oznakowania poziomego – śluza autobusowa umożliwiająca płynny przejazd z przystanku autobusowego „3 Maja Dworzec” w lewoskręt do ul. Piastowskiej.

3 Maja Dworzec buspas.

4. Ul. 3 Maja – włączenie w ul. Stojałowskiego

Zastosowanie oznakowania poziomego – śluza autobusowa umożliwiająca płynny przejazd z przystanku autobusowego „Hotel Prezydent” w lewoskręt do ul. Stojałowskiego.

Hotel Prezydent buspas.

5. Ul. Lwowska – włącznie w lewoskręt w ul. Piłsudskiego

Zastosowanie oznakowania poziomego – śluza autobusowa umożliwiająca płynny przejazd z przystanku autobusowego „Lwowska Krakowska” w lewoskręt do ul. Piłsudskiego.

Lwowska buspas.

6. Ul. Lwowska – włącznie w lewoskręt w ul. Krakowską

Zastosowanie oznakowania poziomego – śluza autobusowa umożliwiająca płynny przejazd z przystanku autobusowego „Lwowska Krakowska” w lewoskręt do ul. Krakowską.

Lwowska Krakowska buspas.

7. Ul. Piastowska – włączenie w lewoskręt w ul. Warszawską

Zastosowanie oznakowania poziomego – śluza autobusowa umożliwiająca płynny przejazd z przystanku autobusowego „Piastowska Dworzec” w lewoskręt do ul. Warszawską.

Piastowska buspas.